เข้าสู่ระบบ
Username ::  
Password ::  

ลืมรหัสผ่าน / สมัครสมาชิก

 ข้อมูลสมุนไพร

โทงเทง
ชื่อวิทยาศาสตร์ :  Physalis angulata  L.
ชื่อสามัญ : Hogweed, Ground Cherry
วงศ์ :  SOLANACEAE
ชื่ออื่น: ต้อมต๊อก บาตอมต๊อก (เชียงใหม่) ตะเงหลั่งเช้า (จีน) ปุงปิง (ปัตตานี) ปิงเป้ง (หนองคาย)
ลักษณะทางพฤกษศาสตร์ : 
ไม้ล้มลุกขนาดเล็ก ลำต้นอวบน้ำเปลือกเกลี้ยงสีเขียว โคนสีม่วงแดงและสีค่อย ๆ จางลงเป็นสีเขียวใสเป็นเหลี่ยม ยอดเป็นสีเขียวอ่อน ลำต้นสูงประมาณ 25 - 50 เซนติเมตร สูงเต็มที่ 120 เซนติเมตร แตกกิ่งก้านสาขา ใบ เป็นใบเดี่ยวสีเขียวเรียงสลับออกตามข้อ ๆ ละใบ มีก้านยาว 2 - 3 เซนติเมตร ลักษณะใบคล้ายใบพริก รูปหอกป้าน ปลายแหลมและขอบใบเรียบ ใบกว้าง 3 - 4 เซนติเมตร ยาว 4 - 7 เซนติเมตร มีเส้นแขนงใบ 5 - 7 คู่ ดอก ออกระหว่างก้านใบกับลำต้น ดอกเล็กคล้ายดอกพริก แต่กลีบดอกสั้นและแข็งกว่า ดอกตูมทรงรีปลายแหลม เวลาบานเป็นรูปแตร มีเส้นผ่าศูนย์กลาง 1.5 - 2 เซนติเมตร กลีบดอกชั้นในมีสีเหลืองอ่อน กลีบดอกชั้นนอกหรือกลีบเลี้ยงมีสีเขียวอ่อน จำนวน 5 กลีบ ซึ่งจะเจริญเติบโตขยายตัวหุ้มผลภายในไว้หลวม ๆ ทำให้ดูเสมือนว่าผลพอง ออกดอกตั้งแต่เดือนกุมภาพันธ์เรื่อยไปจนถึงเดือนพฤศจิกายน ผล ผลโทงเทงมีกลีบดอกชั้นนอกหุ้มเหมือนโคมจีนสีเขียวอ่อนมีลายสีม่วง ผลภายในมีขนาดเส้นผ่าศูนย์กลาง 1-2 เซนติเมตร ผลกลมใสมีสีเขียวอ่อน และเมื่อสุกกลายเป็นสีเหลือง เมล็ด ในผลมีเมล็ดขนาดเล็กมีจำนวนมาก รูปกลมแบน เส้นผ่าศูนย์กลางประมาณ 0.2 - 0.3 มิลลิเมตร มีเมือกหุ้มคล้ายมะเขือเทศจำนวนมาก
สรรพคุณ : 
ทั้งต้น - รักษาดีซ่าน ไอหืดเรื้อรัง แผลมีหนอง เจ็บคอ ราก - ใช้ขับพยาธิ รักษาโรคเบาหวาน วิธีและปริมาณที่ใช่ ยารักษาโรคหืด ใช้ทั้งต้นแห้ง 1/2 กิโลกรัม ต้มกับน้ำ เติมน้ำตาลกรวดลงไปให้หวาน รับประทานครั้งบะ 1/4 ถ้วยแก้ว วันละ 3 ครั้ง หลังอาหารเป็นเวลา 10 วัน หยุดยา 3 วัน รับประทานต่อไปอีก 10 วัน พักอีก 3 วัน แล้วรับประทานต่อไปอีก 10 วัน หอบหืดจะได้ผลดี ข้อควรระวัง - ในการรับประทานสมุนไพรโทงเทงนี้ใน 1-5 วันแรก บางคนอาจมีอาการอึดอัด เวียนศีรษะ นอนไม่หลับ หงุดหงิด หลังจากนั้นอาหารเหล่านี้จะหายไปเอง ยารักษาแผลในปาก เจ็บคอ - ใช้เยื่อหุ้มผลแห้งที่เอาเมล็ดออกแล้วหนัก 10 กรัม เปลือกส้ม 6 กรัม ต้มกับน้ำผสมน้ำตาลกรวดพอหวานเล็กน้อย ใช้ดื่มต่างน้ำ - ใช้ทั้งต้น ตำละลายกับสุรา เอาสำลีชุบน้ำยาอมไว้ข้างแก้ม กลืนน้ำผ่านลำคอทีละน้อย แก้ต่อมน้ำลายอักเสบ (ต่อมทอนซิล) แก้ฝีในลำคอ (แซง้อ) หรือ ละลายกับน้ำส้มสายชูก็ได้ แก้ความอักเสบในลำคอได้ดีมาก ใช้ภายใน แก้ร้อนในกระหายน้ำ ใช้ภายนอก แก้ฟกบวมอักเสบ ทำให้เย็น ยาขับพยาธิ รักษาโรคเบาหวาน ใช้รากต้มกับน้ำรับประทาน
ทั้งต้นและผลมีรสขม เป็นยาเย็น ออกฤทธิ์ต่อปอดและตับ ใช้เป็นยาขับความชื้นในร่างกาย แก้ไข้ตัวร้อน แก้อาการร้อนใน ไอร้อน กระหายน้ำวิเศษ (ทั้งต้นและผล)
ทั้งต้นมีสรรพคุณเป็นยาขับเสมหะ (ทั้งต้นและผล)
ใช้เป็นยาแก้คางทูม ด้วยการใช้โทงเทง และหูปลาช่อน อย่างละ 35 กรัม นำมาต้มกับน้ำรับประทาน
จากตำรา “ซีกเองตงเอียะฉิ่วแฉะ” ระบุว่า โรคช่องปากอักเสบ ลิ้นอักเสบ น้ำปัสสาวะเป็นสีเหลือง ให้ใช้โทงเทงอิงถิ่น และชะเอม อย่างละ 2 สลึง นำมาต้มกับน้ำกินก็หาย
ช่วยแก้อาการเจ็บคอ คออักเสบ รักษาต่อมทอนซิลอักเสบ ด้วยการใช้ทั้งต้นนำมาตำละลายกับเหล้า เอาสำลีชุบน้ำยาอมไว้ข้าง ๆ แก้ม แล้วค่อย ๆ กลืนน้ำยาผ่านลำคอทีละน้อย แต่สำหรับท่านที่ไม่ดื่มสุรา จะใช้น้ำส้มสายชูแทนก็ได้ผลเช่นเดียวกัน ส่วนการใช้เป็นยาแก้ต่อมทอนซิลอักเสบอีกวิธีตามหนังสือพจนานุกรมสมุนไพรจีน ฉบับสมบูรณ์ ระบุว่าให้ใช้ต้นนี้สด ๆ 3 หัว ฝักชุบน้ำตาล 2 แผ่น ใส่น้ำ 1 ถ้วย แล้วต้มให้เหลือครึ่งถ้วย รับประทานให้หมดในครั้งเดียว ถ้าเป็นเด็กลดปริมาณการรับประทานลงตามส่วน จากการรักษาคนไข้จำนวนร้อยกว่าราย พบว่าบางรายรับประทานเพียง 4-10 ครั้งก็หาย ส่วนบางรายก็รับประทานติดต่อกันถึง 2 เดือนจึงจะหาย
ใช้เป็นยารักษาหลอดลมอักเสบ ด้วยการใช้โทงเทงหนัก 500 กรัม นำมาต้มกับน้ำ 3 ลิตร โดยต้มจนเหลือ 500 ซีซี ผสมกับน้ำตาลเล็กน้อย ใช้รับประทานครั้งละ 50 ซีซี วันละ 3 ครั้งหลังอาหาร ติดต่อกันเป็นเวลา 10 วัน คิดเป็น 1 รอบของการรักษา โดยให้รับประทานติดต่อกัน 3 รอบ ในแต่ละรอบให้พัก 3 วัน จากการรักษาผู้ป่วยจำนวน 50 รายด้วยตำรับยานี้ พบว่าผู้ป่วยหายเป็นปกติจำนวน 39 ราย ผู้ป่วยจำนวน 10 รายมีอาการดีขึ้น ส่วนอีก 1 ราย ไม่ได้ผลในการรักษา นอกจากนี้ยังให้ผลในการรักษาโรคไอมีเสมหะ หอบ หืด ได้ผลค่อนข้างดีอีกด้วย โดยระยะเวลาในการรักษาจะเฉลี่ยอยู่ที่ประมาณ 3-6 วัน มีเพียง 1 รายเท่านั้นที่ต้องรักษานานถึง 20 วัน จึงจะหาย และในระหว่างการรักษามีคนไข้บางรายเกิดผลข้างเคียงของการใช้ยานี้ คือมีอาการรู้สึกใจคอไม่ค่อยดี เวียนศีรษะ อึดอัด นอนไม่หลับ แต่อาการเหล่านี้จะหายไปเองได้หลังการรักษาประมาณ 1-5 วัน และมีคนไข้รายหนึ่งที่กินต้นโทงเทงสด ๆ ในขนาด 750 กรัม ในเวลา 2 วัน ก็ไม่พบว่ามีอาการเป็นพิษแต่อย่างใด
ตำรายาจีน “ซีกเองตงเช่าเอียะฉิ่วแฉะ” ระบุว่าเราสามารถใช้โทงเทงเป็นยารักษาหลอดลมอักเสบอย่างแรง ไอ และหอบได้ โดยใช้โทงเทงผสมกับเปลือกส้มจีนแห้งอย่างละ 2 สลึง นำมาต้มกับน้ำกินก็จะหาย ส่วนตำราสมุนไพรจีน “หิ่งต่อซีกเองตงเอียะ” กล่าวว่า หลอดลมอักเสบอย่างแรง ไออย่างแรง คอเจ็บ โรคเสียงแหบต่าง ๆ ให้ใช้โทงเทง 6 กรัม ง๊วงเซียม 5 กรัม ไต้ลักจื้อ 5 กรัม อัวน่ำจื้อ 5 กรัม ชะเอม 3 กรัม เบ๊ปวก 1 กรัม นำมาต้มกับน้ำ 500 ซีซี จนเหลือ 200 ซีซี ใช้กินวันละ 3 ครั้งจะหาย
จากตำรายาจีน “ซีกเองตงเช่าเอียะฉิ่วแฉะ” ระบุว่า โทงเทงมีสรรพคุณเป็นยารักษาหลอดอาหารอักเสบอย่างแรงจนคอบวมแดง กับเป็นแผลเน่าและเป็นฝี แต่ปัจจุบันนี้มียาแผนปัจจุบันให้ใช้กันอยู่แล้ว หรือถ้าไม่มีก็ให้ใช้โทงเทงกับเลี่ยงเคี้ยวอย่างละ 1 สลึง กับ 5 หุน (5 หุน เท่ากับ ? สลึง) และชะเอม 1 สลึง นำมาต้มกับน้ำกินก็จะหาย หรือจะใช้โทงเทงเพียงอย่างเดียวนำมาชงกับน้ำดื่มเป็นชาก็ได้ผลเช่นเดียวกัน
ทั้งต้นสดนำมาตำคั้นเอาน้ำเล็กน้อยละลายกับเหล้า ชุบสำลีอมไว้ข้างแก้ม แล้วค่อย ๆ กลืนน้ำยาผ่านลำคอทีละน้อยเป็นยาแก้ฝีในคอ พิษฝีขึ้นในคอ
ใช้เป็นยาแก้ฝีในปอด (ทั้งต้นและผล)
ตำรายาพื้นบ้านจะใช้ทั้งต้นนำมาต้มกับน้ำดื่มเป็นยาแก้ท้องเสีย
ทั้งต้นและผลมีสรรพคุณเป็นยาขับปัสสาวะ ช่วยแก้กระเพาะปัสสาวะอักเสบ (ทั้งต้นและผล)
ช่วยแก้ตานซางในเด็ก ดีซ่าน ตับอักเสบ ถุงน้ำดีอักเสบ จากการใช้ทั้งต้นเป็นยาแก้ดีซ่าน ด้วยการใช้โทงเทง 35 กรัม นำมาต้มกับน้ำแบ่งรับประทานวันละ 3 ครั้ง ติดต่อกันเป็นเวลา 5-10 วัน พบว่าอาการตัวเหลืองหายเป็นปกติ (ทั้งต้นและผล)
ทั้งต้นสดใช้ภายนอกนำมาตำพอกรักษาฝีหนอง ฝีอักเสบมีพิษ ผดผื่นคัน หรือถ้ามีแผลด้วยก็ต้มเอาน้ำล้างแผล
ต้นสดนำมาตำละลายกับน้ำหรือเหล้าใช้เป็นยาทาแก้พิษฝี แก้ฟกบวมอักเสบ ทำให้เย็น (ต้นสด)
นอกจากนี้ในตำรายาสมุนไพรไทยยังได้กล่าวถึงสรรพคุณของโทงเทงอีกชนิด (Phyalis peruviana L.) ว่ามีสรรพคุณเป็นยารักษาโรคเบาหวาน แก้อาการปวดศีรษะ ปวดหู แก้บิดมีตัว ช่วยขับพยาธิในลำไส้ เป็นยาระบาย แก้พิษ แก้บวมน้ำ และอาการฟกช้ำ (ซึ่งโทงเทงทั้งสองชนิดนี้สามารถนำมาใช้แทนกันได้ อ่านเพิ่มเติมได้ที่โทงเทงฝรั่ง)
ทั้งต้น - รักษาดีซ่าน ไอหืดเรื้อรัง แผลมีหนอง เจ็บคอ ราก - ใช้ขับพยาธิ รักษาโรคเบาหวาน วิธีและปริมาณที่ใช่ ยารักษาโรคหืด ใช้ทั้งต้นแห้ง 1/2 กิโลกรัม ต้มกับน้ำ เติมน้ำตาลกรวดลงไปให้หวาน รับประทานครั้งบะ 1/4 ถ้วยแก้ว วันละ 3 ครั้ง หลังอาหารเป็นเวลา 10 วัน หยุดยา 3 วัน รับประทานต่อไปอีก 10 วัน พักอีก 3 วัน แล้วรับประทานต่อไปอีก 10 วัน หอบหืดจะได้ผลดี ข้อควรระวัง - ในการรับประทานสมุนไพรโทงเทงนี้ใน 1-5 วันแรก บางคนอาจมีอาการอึดอัด เวียนศีรษะ นอนไม่หลับ หงุดหงิด หลังจากนั้นอาหารเหล่านี้จะหายไปเอง ยารักษาแผลในปาก เจ็บคอ - ใช้เยื่อหุ้มผลแห้งที่เอาเมล็ดออกแล้วหนัก 10 กรัม เปลือกส้ม 6 กรัม ต้มกับน้ำผสมน้ำตาลกรวดพอหวานเล็กน้อย ใช้ดื่มต่างน้ำ - ใช้ทั้งต้น ตำละลายกับสุรา เอาสำลีชุบน้ำยาอมไว้ข้างแก้ม กลืนน้ำผ่านลำคอทีละน้อย แก้ต่อมน้ำลายอักเสบ (ต่อมทอนซิล) แก้ฝีในลำคอ (แซง้อ) หรือ ละลายกับน้ำส้มสายชูก็ได้ แก้ความอักเสบในลำคอได้ดีมาก ใช้ภายใน แก้ร้อนในกระหายน้ำ ใช้ภายนอก แก้ฟกบวมอักเสบ ทำให้เย็น ยาขับพยาธิ รักษาโรคเบาหวาน ใช้รากต้มกับน้ำรับประทาน
ทั้งต้นและผลมีรสขม เป็นยาเย็น ออกฤทธิ์ต่อปอดและตับ ใช้เป็นยาขับความชื้นในร่างกาย แก้ไข้ตัวร้อน แก้อาการร้อนใน ไอร้อน กระหายน้ำวิเศษ (ทั้งต้นและผล)
ทั้งต้นมีสรรพคุณเป็นยาขับเสมหะ (ทั้งต้นและผล)
ใช้เป็นยาแก้คางทูม ด้วยการใช้โทงเทง และหูปลาช่อน อย่างละ 35 กรัม นำมาต้มกับน้ำรับประทาน
จากตำรา “ซีกเองตงเอียะฉิ่วแฉะ” ระบุว่า โรคช่องปากอักเสบ ลิ้นอักเสบ น้ำปัสสาวะเป็นสีเหลือง ให้ใช้โทงเทงอิงถิ่น และชะเอม อย่างละ 2 สลึง นำมาต้มกับน้ำกินก็หาย
ช่วยแก้อาการเจ็บคอ คออักเสบ รักษาต่อมทอนซิลอักเสบ ด้วยการใช้ทั้งต้นนำมาตำละลายกับเหล้า เอาสำลีชุบน้ำยาอมไว้ข้าง ๆ แก้ม แล้วค่อย ๆ กลืนน้ำยาผ่านลำคอทีละน้อย แต่สำหรับท่านที่ไม่ดื่มสุรา จะใช้น้ำส้มสายชูแทนก็ได้ผลเช่นเดียวกัน ส่วนการใช้เป็นยาแก้ต่อมทอนซิลอักเสบอีกวิธีตามหนังสือพจนานุกรมสมุนไพรจีน ฉบับสมบูรณ์ ระบุว่าให้ใช้ต้นนี้สด ๆ 3 หัว ฝักชุบน้ำตาล 2 แผ่น ใส่น้ำ 1 ถ้วย แล้วต้มให้เหลือครึ่งถ้วย รับประทานให้หมดในครั้งเดียว ถ้าเป็นเด็กลดปริมาณการรับประทานลงตามส่วน จากการรักษาคนไข้จำนวนร้อยกว่าราย พบว่าบางรายรับประทานเพียง 4-10 ครั้งก็หาย ส่วนบางรายก็รับประทานติดต่อกันถึง 2 เดือนจึงจะหาย
ใช้เป็นยารักษาหลอดลมอักเสบ ด้วยการใช้โทงเทงหนัก 500 กรัม นำมาต้มกับน้ำ 3 ลิตร โดยต้มจนเหลือ 500 ซีซี ผสมกับน้ำตาลเล็กน้อย ใช้รับประทานครั้งละ 50 ซีซี วันละ 3 ครั้งหลังอาหาร ติดต่อกันเป็นเวลา 10 วัน คิดเป็น 1 รอบของการรักษา โดยให้รับประทานติดต่อกัน 3 รอบ ในแต่ละรอบให้พัก 3 วัน จากการรักษาผู้ป่วยจำนวน 50 รายด้วยตำรับยานี้ พบว่าผู้ป่วยหายเป็นปกติจำนวน 39 ราย ผู้ป่วยจำนวน 10 รายมีอาการดีขึ้น ส่วนอีก 1 ราย ไม่ได้ผลในการรักษา นอกจากนี้ยังให้ผลในการรักษาโรคไอมีเสมหะ หอบ หืด ได้ผลค่อนข้างดีอีกด้วย โดยระยะเวลาในการรักษาจะเฉลี่ยอยู่ที่ประมาณ 3-6 วัน มีเพียง 1 รายเท่านั้นที่ต้องรักษานานถึง 20 วัน จึงจะหาย และในระหว่างการรักษามีคนไข้บางรายเกิดผลข้างเคียงของการใช้ยานี้ คือมีอาการรู้สึกใจคอไม่ค่อยดี เวียนศีรษะ อึดอัด นอนไม่หลับ แต่อาการเหล่านี้จะหายไปเองได้หลังการรักษาประมาณ 1-5 วัน และมีคนไข้รายหนึ่งที่กินต้นโทงเทงสด ๆ ในขนาด 750 กรัม ในเวลา 2 วัน ก็ไม่พบว่ามีอาการเป็นพิษแต่อย่างใด
ตำรายาจีน “ซีกเองตงเช่าเอียะฉิ่วแฉะ” ระบุว่าเราสามารถใช้โทงเทงเป็นยารักษาหลอดลมอักเสบอย่างแรง ไอ และหอบได้ โดยใช้โทงเทงผสมกับเปลือกส้มจีนแห้งอย่างละ 2 สลึง นำมาต้มกับน้ำกินก็จะหาย ส่วนตำราสมุนไพรจีน “หิ่งต่อซีกเองตงเอียะ” กล่าวว่า หลอดลมอักเสบอย่างแรง ไออย่างแรง คอเจ็บ โรคเสียงแหบต่าง ๆ ให้ใช้โทงเทง 6 กรัม ง๊วงเซียม 5 กรัม ไต้ลักจื้อ 5 กรัม อัวน่ำจื้อ 5 กรัม ชะเอม 3 กรัม เบ๊ปวก 1 กรัม นำมาต้มกับน้ำ 500 ซีซี จนเหลือ 200 ซีซี ใช้กินวันละ 3 ครั้งจะหาย
จากตำรายาจีน “ซีกเองตงเช่าเอียะฉิ่วแฉะ” ระบุว่า โทงเทงมีสรรพคุณเป็นยารักษาหลอดอาหารอักเสบอย่างแรงจนคอบวมแดง กับเป็นแผลเน่าและเป็นฝี แต่ปัจจุบันนี้มียาแผนปัจจุบันให้ใช้กันอยู่แล้ว หรือถ้าไม่มีก็ให้ใช้โทงเทงกับเลี่ยงเคี้ยวอย่างละ 1 สลึง กับ 5 หุน (5 หุน เท่ากับ ? สลึง) และชะเอม 1 สลึง นำมาต้มกับน้ำกินก็จะหาย หรือจะใช้โทงเทงเพียงอย่างเดียวนำมาชงกับน้ำดื่มเป็นชาก็ได้ผลเช่นเดียวกัน
ทั้งต้นสดนำมาตำคั้นเอาน้ำเล็กน้อยละลายกับเหล้า ชุบสำลีอมไว้ข้างแก้ม แล้วค่อย ๆ กลืนน้ำยาผ่านลำคอทีละน้อยเป็นยาแก้ฝีในคอ พิษฝีขึ้นในคอ
ใช้เป็นยาแก้ฝีในปอด (ทั้งต้นและผล)
ตำรายาพื้นบ้านจะใช้ทั้งต้นนำมาต้มกับน้ำดื่มเป็นยาแก้ท้องเสีย
ทั้งต้นและผลมีสรรพคุณเป็นยาขับปัสสาวะ ช่วยแก้กระเพาะปัสสาวะอักเสบ (ทั้งต้นและผล)
ช่วยแก้ตานซางในเด็ก ดีซ่าน ตับอักเสบ ถุงน้ำดีอักเสบ จากการใช้ทั้งต้นเป็นยาแก้ดีซ่าน ด้วยการใช้โทงเทง 35 กรัม นำมาต้มกับน้ำแบ่งรับประทานวันละ 3 ครั้ง ติดต่อกันเป็นเวลา 5-10 วัน พบว่าอาการตัวเหลืองหายเป็นปกติ (ทั้งต้นและผล)
ทั้งต้นสดใช้ภายนอกนำมาตำพอกรักษาฝีหนอง ฝีอักเสบมีพิษ ผดผื่นคัน หรือถ้ามีแผลด้วยก็ต้มเอาน้ำล้างแผล
ต้นสดนำมาตำละลายกับน้ำหรือเหล้าใช้เป็นยาทาแก้พิษฝี แก้ฟกบวมอักเสบ ทำให้เย็น (ต้นสด)
นอกจากนี้ในตำรายาสมุนไพรไทยยังได้กล่าวถึงสรรพคุณของโทงเทงอีกชนิด (Phyalis peruviana L.) ว่ามีสรรพคุณเป็นยารักษาโรคเบาหวาน แก้อาการปวดศีรษะ ปวดหู แก้บิดมีตัว ช่วยขับพยาธิในลำไส้ เป็นยาระบาย แก้พิษ แก้บวมน้ำ และอาการฟกช้ำ (ซึ่งโทงเทงทั้งสองชนิดนี้สามารถนำมาใช้แทนกันได้ อ่านเพิ่มเติมได้ที่โทงเทงฝรั่ง)
ทั้งต้น - รักษาดีซ่าน ไอหืดเรื้อรัง แผลมีหนอง เจ็บคอ ราก - ใช้ขับพยาธิ รักษาโรคเบาหวาน วิธีและปริมาณที่ใช่ ยารักษาโรคหืด ใช้ทั้งต้นแห้ง 1/2 กิโลกรัม ต้มกับน้ำ เติมน้ำตาลกรวดลงไปให้หวาน รับประทานครั้งบะ 1/4 ถ้วยแก้ว วันละ 3 ครั้ง หลังอาหารเป็นเวลา 10 วัน หยุดยา 3 วัน รับประทานต่อไปอีก 10 วัน พักอีก 3 วัน แล้วรับประทานต่อไปอีก 10 วัน หอบหืดจะได้ผลดี ข้อควรระวัง - ในการรับประทานสมุนไพรโทงเทงนี้ใน 1-5 วันแรก บางคนอาจมีอาการอึดอัด เวียนศีรษะ นอนไม่หลับ หงุดหงิด หลังจากนั้นอาหารเหล่านี้จะหายไปเอง ยารักษาแผลในปาก เจ็บคอ - ใช้เยื่อหุ้มผลแห้งที่เอาเมล็ดออกแล้วหนัก 10 กรัม เปลือกส้ม 6 กรัม ต้มกับน้ำผสมน้ำตาลกรวดพอหวานเล็กน้อย ใช้ดื่มต่างน้ำ - ใช้ทั้งต้น ตำละลายกับสุรา เอาสำลีชุบน้ำยาอมไว้ข้างแก้ม กลืนน้ำผ่านลำคอทีละน้อย แก้ต่อมน้ำลายอักเสบ (ต่อมทอนซิล) แก้ฝีในลำคอ (แซง้อ) หรือ ละลายกับน้ำส้มสายชูก็ได้ แก้ความอักเสบในลำคอได้ดีมาก ใช้ภายใน แก้ร้อนในกระหายน้ำ ใช้ภายนอก แก้ฟกบวมอักเสบ ทำให้เย็น ยาขับพยาธิ รักษาโรคเบาหวาน ใช้รากต้มกับน้ำรับประทาน
ทั้งต้นและผลมีรสขม เป็นยาเย็น ออกฤทธิ์ต่อปอดและตับ ใช้เป็นยาขับความชื้นในร่างกาย แก้ไข้ตัวร้อน แก้อาการร้อนใน ไอร้อน กระหายน้ำวิเศษ (ทั้งต้นและผล)
ทั้งต้นมีสรรพคุณเป็นยาขับเสมหะ (ทั้งต้นและผล)
ใช้เป็นยาแก้คางทูม ด้วยการใช้โทงเทง และหูปลาช่อน อย่างละ 35 กรัม นำมาต้มกับน้ำรับประทาน
จากตำรา “ซีกเองตงเอียะฉิ่วแฉะ” ระบุว่า โรคช่องปากอักเสบ ลิ้นอักเสบ น้ำปัสสาวะเป็นสีเหลือง ให้ใช้โทงเทงอิงถิ่น และชะเอม อย่างละ 2 สลึง นำมาต้มกับน้ำกินก็หาย
ช่วยแก้อาการเจ็บคอ คออักเสบ รักษาต่อมทอนซิลอักเสบ ด้วยการใช้ทั้งต้นนำมาตำละลายกับเหล้า เอาสำลีชุบน้ำยาอมไว้ข้าง ๆ แก้ม แล้วค่อย ๆ กลืนน้ำยาผ่านลำคอทีละน้อย แต่สำหรับท่านที่ไม่ดื่มสุรา จะใช้น้ำส้มสายชูแทนก็ได้ผลเช่นเดียวกัน ส่วนการใช้เป็นยาแก้ต่อมทอนซิลอักเสบอีกวิธีตามหนังสือพจนานุกรมสมุนไพรจีน ฉบับสมบูรณ์ ระบุว่าให้ใช้ต้นนี้สด ๆ 3 หัว ฝักชุบน้ำตาล 2 แผ่น ใส่น้ำ 1 ถ้วย แล้วต้มให้เหลือครึ่งถ้วย รับประทานให้หมดในครั้งเดียว ถ้าเป็นเด็กลดปริมาณการรับประทานลงตามส่วน จากการรักษาคนไข้จำนวนร้อยกว่าราย พบว่าบางรายรับประทานเพียง 4-10 ครั้งก็หาย ส่วนบางรายก็รับประทานติดต่อกันถึง 2 เดือนจึงจะหาย
ใช้เป็นยารักษาหลอดลมอักเสบ ด้วยการใช้โทงเทงหนัก 500 กรัม นำมาต้มกับน้ำ 3 ลิตร โดยต้มจนเหลือ 500 ซีซี ผสมกับน้ำตาลเล็กน้อย ใช้รับประทานครั้งละ 50 ซีซี วันละ 3 ครั้งหลังอาหาร ติดต่อกันเป็นเวลา 10 วัน คิดเป็น 1 รอบของการรักษา โดยให้รับประทานติดต่อกัน 3 รอบ ในแต่ละรอบให้พัก 3 วัน จากการรักษาผู้ป่วยจำนวน 50 รายด้วยตำรับยานี้ พบว่าผู้ป่วยหายเป็นปกติจำนวน 39 ราย ผู้ป่วยจำนวน 10 รายมีอาการดีขึ้น ส่วนอีก 1 ราย ไม่ได้ผลในการรักษา นอกจากนี้ยังให้ผลในการรักษาโรคไอมีเสมหะ หอบ หืด ได้ผลค่อนข้างดีอีกด้วย โดยระยะเวลาในการรักษาจะเฉลี่ยอยู่ที่ประมาณ 3-6 วัน มีเพียง 1 รายเท่านั้นที่ต้องรักษานานถึง 20 วัน จึงจะหาย และในระหว่างการรักษามีคนไข้บางรายเกิดผลข้างเคียงของการใช้ยานี้ คือมีอาการรู้สึกใจคอไม่ค่อยดี เวียนศีรษะ อึดอัด นอนไม่หลับ แต่อาการเหล่านี้จะหายไปเองได้หลังการรักษาประมาณ 1-5 วัน และมีคนไข้รายหนึ่งที่กินต้นโทงเทงสด ๆ ในขนาด 750 กรัม ในเวลา 2 วัน ก็ไม่พบว่ามีอาการเป็นพิษแต่อย่างใด
ตำรายาจีน “ซีกเองตงเช่าเอียะฉิ่วแฉะ” ระบุว่าเราสามารถใช้โทงเทงเป็นยารักษาหลอดลมอักเสบอย่างแรง ไอ และหอบได้ โดยใช้โทงเทงผสมกับเปลือกส้มจีนแห้งอย่างละ 2 สลึง นำมาต้มกับน้ำกินก็จะหาย ส่วนตำราสมุนไพรจีน “หิ่งต่อซีกเองตงเอียะ” กล่าวว่า หลอดลมอักเสบอย่างแรง ไออย่างแรง คอเจ็บ โรคเสียงแหบต่าง ๆ ให้ใช้โทงเทง 6 กรัม ง๊วงเซียม 5 กรัม ไต้ลักจื้อ 5 กรัม อัวน่ำจื้อ 5 กรัม ชะเอม 3 กรัม เบ๊ปวก 1 กรัม นำมาต้มกับน้ำ 500 ซีซี จนเหลือ 200 ซีซี ใช้กินวันละ 3 ครั้งจะหาย
จากตำรายาจีน “ซีกเองตงเช่าเอียะฉิ่วแฉะ” ระบุว่า โทงเทงมีสรรพคุณเป็นยารักษาหลอดอาหารอักเสบอย่างแรงจนคอบวมแดง กับเป็นแผลเน่าและเป็นฝี แต่ปัจจุบันนี้มียาแผนปัจจุบันให้ใช้กันอยู่แล้ว หรือถ้าไม่มีก็ให้ใช้โทงเทงกับเลี่ยงเคี้ยวอย่างละ 1 สลึง กับ 5 หุน (5 หุน เท่ากับ ? สลึง) และชะเอม 1 สลึง นำมาต้มกับน้ำกินก็จะหาย หรือจะใช้โทงเทงเพียงอย่างเดียวนำมาชงกับน้ำดื่มเป็นชาก็ได้ผลเช่นเดียวกัน
ทั้งต้นสดนำมาตำคั้นเอาน้ำเล็กน้อยละลายกับเหล้า ชุบสำลีอมไว้ข้างแก้ม แล้วค่อย ๆ กลืนน้ำยาผ่านลำคอทีละน้อยเป็นยาแก้ฝีในคอ พิษฝีขึ้นในคอ
ใช้เป็นยาแก้ฝีในปอด (ทั้งต้นและผล)
ตำรายาพื้นบ้านจะใช้ทั้งต้นนำมาต้มกับน้ำดื่มเป็นยาแก้ท้องเสีย
ทั้งต้นและผลมีสรรพคุณเป็นยาขับปัสสาวะ ช่วยแก้กระเพาะปัสสาวะอักเสบ (ทั้งต้นและผล)
ช่วยแก้ตานซางในเด็ก ดีซ่าน ตับอักเสบ ถุงน้ำดีอักเสบ จากการใช้ทั้งต้นเป็นยาแก้ดีซ่าน ด้วยการใช้โทงเทง 35 กรัม นำมาต้มกับน้ำแบ่งรับประทานวันละ 3 ครั้ง ติดต่อกันเป็นเวลา 5-10 วัน พบว่าอาการตัวเหลืองหายเป็นปกติ (ทั้งต้นและผล)
ทั้งต้นสดใช้ภายนอกนำมาตำพอกรักษาฝีหนอง ฝีอักเสบมีพิษ ผดผื่นคัน หรือถ้ามีแผลด้วยก็ต้มเอาน้ำล้างแผล
ต้นสดนำมาตำละลายกับน้ำหรือเหล้าใช้เป็นยาทาแก้พิษฝี แก้ฟกบวมอักเสบ ทำให้เย็น (ต้นสด)
นอกจากนี้ในตำรายาสมุนไพรไทยยังได้กล่าวถึงสรรพคุณของโทงเทงอีกชนิด (Phyalis peruviana L.) ว่ามีสรรพคุณเป็นยารักษาโรคเบาหวาน แก้อาการปวดศีรษะ ปวดหู แก้บิดมีตัว ช่วยขับพยาธิในลำไส้ เป็นยาระบาย แก้พิษ แก้บวมน้ำ และอาการฟกช้ำ (ซึ่งโทงเทงทั้งสองชนิดนี้สามารถนำมาใช้แทนกันได้ อ่านเพิ่มเติมได้ที่โทงเทงฝรั่ง)
ข้อมูลจาก : http://www.rspg.or.th/plants_data/herbs/
ข้อมูลจาก : http://www.rspg.or.th/plants_data/herbs/
ข้อมูลจาก : http://www.rspg.or.th/plants_data/herbs/